Tijdens mijn zoektocht naar het octrooi kwam ik ook plaatsaanvragen tegen in het Modern Archief van het Felixarchief in Antwerpen. Ook dat was een boeiende speurtocht, zoals je dadelijk zal merken.
Sommigen richten zich rechtstreeks tot de burgemeester, zoals deze B. Desaunois op 11 januari 1845:
Mijnheer den Burgemeester,
Neemt het niet kwalijk als dat ik UE eens kom lastig vallen over een werk dat ik horen zeggen heb als dat er acht gardevils aengenomen moeten worden.
Mijnheer den Burgemeester, zijt dan zoo goet UE het opperhooft daer van is ik hoop als dat UE eens op mij wilt denken en van mij te placeren zoo het plaets heeft.
Ik blijf UE dienaer.
En dubbel leuk, je komt ook familieleden tegen. Werken bij het octrooi schijnt nogal interessant geweest te zijn en daarvoor zijn er dan ook veel aanvragen en die zijn bewaard in het Modern Archief. Zo vond ik een aanvraag van Nicolas Josephus Dolphijn op 12 april 1853. Zoals je zal merken is het Frans nog de voertaal en dat vormt een probleem; fonetisch kan het wel door de beugel.
J’ai I’onneur de vous informée que j’ai quittez le service pour haider ma mère comme elle est veuve et elle a 66 ans, et comme je ne fait metier je voudrait bien Monsieur le bourgemestre que vous auraient le complesence de me faire place comme l’octrois pour pouvoir vivre avec ma mère.
Monsieur le bourgmestre vous pouvait vous informée à. mon colonel comman je mait conduit tout le temps que j’ai servie au Regiment de ligne, et je spère que vous aurait soin de moi.
Je n’ai personne que vous pour moi bien faiterse Monsieur Ie bourgemestre et j’ai servi 7 ans comme caporal
Je demeure dans la rue de Predicateur nr. 1880
votre dévoué subordonné
Wat wordt er beoordeeld? De resultaten worden in een boek genoteerd: men houdt rekening met het beroep, militaire dienst, ouders, inlichtingen, voorspraak en onderwijsgraad. Maar ook staat er vermeld: écriture: “médiocre”, langue flamande: “passable”, langue française: “écrit, lit et parle fort peu”, arithmétique: “suffisant”.
Nicolas krijgt de job niet, maar hij wordt niet afgesnauwd. Hij trouwt wel op 7 september van dat jaar; misschien zal zijn vrouw dan voor zijn moeder zorgen!
Men moet tegen een stootje kunnen. Het zijn natuurlijk interne commentaren i.v.m. benoemingen, maar toch! Antwerpenaren worden iets gunstiger beoordeeld en vrouwen komen niet in aanmerking ook al zijn ze bekwamer dan de sollicitant. Ook voor tijdelijke schorsingen is men hard. Wat dacht u van volgende uitspraken:
- n’a pas une mine favorable pour un employé
- une triste expérience m’a prouvé qu’il ne faut pas choisir les employés parmi les matelots
- … en geen verwijt verdient, dan voor eenige tegen de hollandsche spraakkunst strijdige, doch aen eenen geboren Antwerpenaar vergeeflijke misgrepen
- sa soeur ainée possède toutes les qualités, qu’on pourrait exiger d’un receveur, et si son sexe était compatible avec l’emploi …
- j’ai suspendu provisoirement le Sr. … dont l’argent avait obscurci les yeux, bouché les oreilles et paralysé les mains
Maar terug naar familie, nl. Andreas Jacobs, zoon van onze Guillielmus Jacobs van “het octrooi en de ansjovis”.
Andreas is sluistrekker: op 13 oktober 1857 is hij benoemd tot sluistrekker van de “onderaardsche ruien” van de stad Antwerpen. Op 15 juli 1866 solliciteert hij naar de plaats van hoofdsluistrekker.
Den ondergetekende Andreas Jacobs, wonende te Antwerpen, Kaasstraat nr. 12, neemt de vrijheid zich tot U te vervoegen, ten einde van uwe welwillendheid zich te zien vergunnen de plaats van Meester Sluistrekker der onderaardsche ruien, opengekomen door het overlijden van den Heer De Cleyn.
Hij grond zijn vraag op de volgende redenen:
- Hij vervuld de plaats van sluistrekker sedert het jaar 1857 zoo als blijkt uit het hier ingesloten schrift
- Hij geloofd gedurende de negen jaren in dienst der stad doorgebragt zich met iever gedragen te hebben.
Hij hoopt dus, Mijnheren, dat zijn vraag zal kunnen toegeslagen worden door het collegie.
Intusschen heeft hij de eer zich te noemen met den diepsten eerbied UE onderdanigen Dienaer A. Jacobs
Bij zijn brief voegt hij dus zijn benoemingsbrief als sluistrekker. Daarin had men gevraagd om “dezen dienst met veel vlijt en iever te vervullen”. Ook A. Braet, gemeenteraadslid steunt zijn vraag, maar het opvallendst is een brief van Van Niesbecq, lieutenant adjudant-major au 3e chasseurs à pied van 21 augustus 1866, die de taal van Voltaire wel beheerst..
Sans avoir l’honneur d’être connu de vous, je viens recourir à votre protection en faveur de vos sous-ordres dont le règle de conduite a toujours été l’honneur et le dévouement. Heureux d’être l’interprète d’un citoyen décoré pour sa bravoure et son humanité, je me suis rendu plusieurs fois chez vous et à l’hôtel de ville pour réclamer votre appui au sein du Collège échevinal : vos nombreux travaux m’ont empêché de vous être présenté. La mission difficile dont je suis chargé ne me permettrait, peut-être pas de longtemps, de réitérer mes instances, je prends donc la respectueuse liberté de vous adresser ces quelques lignes.
Commis depuis onze années au mouvement des écluses à Anvers, André Jacobs, quoique trop faiblement rétribué pour nourrir sa nombreuse famille, s’est acquitté, sans se plaindre et avec une aptitude digne d’éloges, de ce travail qui exige, le jour comme la nuit, tant de sobriété et d’intelligence.
L’emploi de chef éclusier est devenu vacant par la mort du titulaire. Jacobs croit avoir les premiers droits à l’obtention de cette place qui lui a été promise : il est le plus ancien et par expérience le plus apte ; citoyen d’Anvers dans l’incendie de la Rizerie au Port, il a exposé sa vie pour sauver, d’une explosion imminente une grande partie de sa ville natale.
Maintenant, Monsieur le Bourgmestre, oserai-je faire valoir comme titre à votre bienveillance les liens de parenté qui m’unissent au candidat ?
Je vous serais bien obligé, Monsieur le Bourgmestre, de cette délicatesse pleine d’urbanité et je serais heureux de voir ainsi la récompense accordée au mérite. Ce que me fait espérer cette faveur pour mon beau-frère, c’est la noblesse de caractère de Monsieur le Bourgmestre que tout Anvers sait ennemi de l’intrigue et de la partialité.
Daignez agréer, Monsieur le Bourgmestre, l’expression de ma considération très distinguée.
Zulke plaatsaanvragen zijn zeer interessant; men verneemt meer over de sollicitant: adres, familiale toestand. Het is dan ook een aangename verrassing wanneer men plots merkt dat de brief van een familielid komt! Voor die reddingsactie heeft Andreas trouwens een medaille van Moed en Zelfopoffering heeft. Dat heb ik ook opgezocht: het is dus waar, maar in de marge vermeldt men in potlood dat hij “het gevaar wel wat aangedikt heeft”.
En je vraagt je misschien af of hij de plaats gekregen heeft? Nee, maar later zal hij solliciteren naar een andere post die hij wel krijgt. Maar die sollicitatie is voor een andere keer!
Lieve's genealogy site 